..vijimi shkrimit: IRELI, VAJZA E PERSONAZHEVE
Jam përsëri Ireli, TURISTJA E VOGËL LETRARE ose siç më keni njohur në një shkrim të mëparshëm: VAJZA E PERSONAZHEVE
Librat janë gjithnjë frymëzues, qofshin edhe libra shkolle.
Madje edhe shkolla vetë mund të jetë frymëzuese, paçka se ajo bazohet te detyrat – që është edhe rrënja e fjalës “detyrim”.
Kjo është një histori e tipit: kur e merr lëndën e re me entuziazëm. Ideja zuri fill në fillimet e klasës së katërt, kur ne morëm për herë të parë lëndën e Historisë. Ishte fillimi i një misioni: të vizitoja objekte historike. Kështu, unë, më e vogla e familjes arrita t’i gjeja zgjidhje problemit të madh çdo fundjave, pyetjes sherranjose: “Ku të shkojmë?”. Megjithëse unë më shumë parapëlqej turizmin letrar , vumë në plan që turizmin e peizazhit ta zëvendësonim me turizmin historik (kështu do të shpreheshin të rriturit nëpër dreka). Por për ta thënë me fjalët e mia, vumë në plan të shihnim kështjellat e moçme, të cilat më parë vlonin nga qytetërimi e tani qytetërimi u qëndron ca larg … Ke parë që shumica prej tyre ishin mu në majë të kodrës ku nuk shkohej dot me makinë dhe nuk kapte valë?! Kështu që ishte shëtitje-si-stërvitjeje, një bonus për mamin e babin dhe një minus për time motër… të gjithë ecnin si të ndryshkur.
Gjiri i kockave, Muze në ujë, Ohër.
Meqë jemi te kodrat, dua t’ju them se edhe shkolla “The Independent” ku unë mësoj, gjendet mu në majë të një kodre të butë në Linz, njësoj si kështjellat. Kur mësuesja e Historisë, Lindita Metushi, na nxori jashtë në oborr për të na treguar fosilin e një guaske që ishte gjetur kur kishin gërmuar themelet e shkollës e që ruhej te lulishtja, na kliku ideja se shkolla ishte vendi i përkryer për të vënë në skenë një lojë me role.
Mësuesja pastaj na rrëfeu për shumë prijës e mbretër ilirë të kohëve të lashta, për Baton, për Gentin, për Glaukun, për Agronin e për Teutën. Të gjithëve na bëri shumë përshtypje që shumë prej tyre ishin burra dhe vetëm Teuta ishte grua. Unë i tregova se në shtëpi kisha librin “Mbretëresha Teutë” të serisë “Mua më quajnë…” që ma kishte dhuruar teta Rita në panair (ky ishte kliku i dytë) dhe u premtova që herës tjetër do ta sillja në klasë për ta lexuar në orën e Bibliotekës (në shkollën time ka vërtet orë biblioteke… kërkojuani edhe ju mësuesve tuaj të shtoni të paktën një herë në javë një orë kaq joshkollore).
Kur shkova në shtëpi, ende pa mbyllur derën kryesore, gjithë entuziazëm i thashë mamit:
O ma, paskemi pasur edhe ne mbretër të vërtetë, madje edhe mbretëresha, se unë e dija se ata ekzistonin vetëm te popujt e tjerë ose te përrallat që nuk janë të vërteta…
Stop. Doja të vazhdoja t’i thosha ç’kishte ndodhur në shkollë, por mami kishte ngrirë sikur sapo kishte dalë nga frigoriferi dhe sytë i kishte zgurdulluar si bretk. Pastaj, mori telefonin për vete, mori librin “Mbretëresha Teutë” për mua dhe më tha ta lexoja. Tani??? Ishte radha ime të zgurdulloja sytë si bretk: po të bëja diçka tjetër pa u ndërruar, pa rregulluar dhomën dhe pa ngrënë drekën… ajo do të kishte bërë namin!
Nga telefonata me zë të zgjatur kacafiu dukej se ishte e xhindosur… mbajta vesh… më duket se ishte e xhindosur me kurriluki-kurrikolaaaa (që mua më ngjan e një varg opere të famshme) e cila ishte E VONUAR… kurrikula e linte për klasat shumë të larta mësimin e historisë kombëtare; që deri në klasë të nëntë nxënësit e mësonin përciptas historinë tonë; se ata i festojnë festat e atdheut çdo nëntor duke mos ditur se ç’ka ngjarë apo duke i mësuar cektas në Edukatën Qytetare në vend që ta mësojnë në mënyrë të plotë dhe shkencore nga Historia; se nxënësit duhet të mësojnë qysh të vegjël për figurat historike me të cilat kombi ynë ka kontribuuar në historinë e njerëzimit e të qytetërimeve para se t’u mësojmë “O sa mirë më qenë shqiptar!”… si edhe ca gjëra të tjera që nuk i mbaj mend. Kushdo që ishte nga ana tjetër e telefonit tha vetëm fjalën “Alo!”, asnjë tingull më shumë, vetëm frymëmarrje të shpeshtuar. Si unë.
Kështu lindi misioni ynë i dytë: herës tjetër orën e Historisë nuk na shpjegoi mësuesja, por bashkëbiseduam me dy të ftuar të nderuar: profesorin që ngjante më shumë gjysh historish sesa historian, Menduh Dërgutin, dhe me profesor Tomi Treskën, të dy autorë të shumë librave të historisë që jepen në shkollat tona. Ata na mahnitën me historitë që na rrëfyen, por edhe ne ama, i bëmë ca pyetje të thekura, që atyre iu desh të mendoheshin ca para se të përgjigjeshin. 
Vizita e historianëve në shkollën tonë
Por nuk e lamë pas edhe idenë që na kliku për të luajtur një lojë me role. Kur mësuese Lindita kishte përgatitur për festën e fëmijëve një pjesë të vogël teatrore: “Vazhdimësia iliro-arbërore-shqiptare”, mua më kishte caktuar pjesën e Teutës. U entuziazmova aq shumë sa ia ngjita entuziazmin edhe mamit. Bashkë bëmë veshjen e Teutës, e cila më bëri të ndihesha madhështore, sidomos kur pelerina ime valëvitej në erë, pasi në majë të kodrës ku ndodhet shkolla ka gjithnjë ajër të freskët e lëvizës. Prej kësaj drejtoreshës së shkollës Mina Hasanaj, i kliku ideja që këtë pjesë ta xhironim me kamera mu në shkollën tonë si kështjellë, ku kishte qenë pikënisja e të gjitha kliqeve të tjera.
Kaq u desh. Filloi misioni i tretë. Por ky ishte një mision me të përveshur duart (ndryshe nga misioni i mëparshëm ku përveshëm këmbët – a thua se gjymtyrët janë tesha).
Në fillim, skenari: në një tryezë të rrumbullakët të një restoranti ata të rriturit diskutuan me zell, me këmbë e me duar e ndonjëherë edhe me të qeshura e me zë aq të lartë sa vinte edhe te këndi i lojërave ku unë kisha vajtur të shtyja një fëmijë të vogël.
Pastaj çdo pasdite shtëpia jonë – ku zakonisht dëgjohet më së shumti zëri im – tani ziente nga telefonatat: ndaheshin rolet, mësohej në telefon se me ç’intonacion thuhet kjo apo ajo fjali, ndaheshin detyrat, jepeshin udhëzime, përmendeshin emrat e atyre që mund të na ndihmonin me xhirimet. Ndërsa për ditë të tëra kuzhina e shtëpisë sonë qe kthyer në një rrjetë merimange nga fijet e shumta, uturima e makinës qepëse bënte si një tren i vjetër me avull deri në mes të natës kur të tjerët flinin, mund të shkelje pa dashje mbi ndonjë kopsë, zinxhir a fjongo që shërbenin si aksesorët e 13 teshave që po qepeshin për aktorët, ndërsa unë përsërisja majë divaneve pjesën që duhej të mësoja përmendësh.
Në mendjen time më dukej sikur po ndodhte një gjë shumë e madhe. Edhe pse isha aty në çdo hap të gjërave që ndodhnin, më dukej sikur filmi ishte diçka kaq e madhe sa nuk do t’ia dilja dot. Aq shumë sa shkoja në banjë të përsërisja para pasqyrës pjesët e mia të dialogut (dhe kjo më fuste në sherr me motrën, që mbante radhën për një kohë të gjatë). Por nga ana tjetër isha e qetë sepse fëmijët e tjerë që do të aktronin bashkë me mua ishin shokët e klasës me të cilët kaloja shumë orë përditë – gjë që do të më ndihmonte të mos e ndjeja e vetme tensionin si personazhe kryesore.
Ju kam thënë se entuziazmi është ngjitës, ndaj edhe ata dhe prindërit e tyre e morën me shumë qejf pjesëmarrjen në këtë film, duke na i lehtësuar gjërat… i vetmi të cilin nuk e patëm aleat, ishte moti zevzek: kulloi shi i gjithë qershori.
Megjithatë, kur idetë bëhen bashkë, kur ke bashkëpunëtorë të mirë që të ndihmojnë, kur bëhen bashkë mësues, prindër dhe nxënës për një mision të rëndësishëm nuk ka mot e Zot që t’i ndalë.
Filmi: U KRY!
Për peripecitë dhe prapaskenat e tij do t’ju flas në shkrimin tjetër.
Irel Çupi
© Portali Shkollor – Të gjitha të drejtat e rezervuara. Ndalohet kopjimi pa lejen tonë.
Hey there, You have performed a great job. I’ll certainly digg it and individually suggest to my friends. I am sure they will be benefited from this website.
Excellent post. Keep writing such kind of information on your page. Im really impressed by it.
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
Hey there, You have done a great job. I will certainly digg it and individually suggest to my friends. I am confident they’ll be benefited from this website.
Greate post. Keep writing such kind of information on your blog. Im really impressed by your site.
Can I simply just say what a relief to uncover someone who genuinely understands what they’re talking about online. You certainly realize how to bring an issue to light and make it important. More people ought to check this out and understand this side of the story. I can’t believe you are not more popular since you definitely have the gift.
Greate pieces. Keep writing such kind of information on your blog. Im really impressed by your blog.
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
At this time it seems like WordPress is the best blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Can I simply just say what a comfort to uncover somebody that genuinely understands what they’re discussing on the internet. You actually understand how to bring a problem to light and make it important. More and more people must look at this and understand this side of the story. I can’t believe you aren’t more popular given that you certainly have the gift.
Hi there, You’ve performed an incredible job. I will definitely digg it and in my opinion recommend to my friends. I am sure they’ll be benefited from this site.
That is very fascinating, You are an excessively professional blogger. I have joined your rss feed and stay up for looking for extra of your fantastic post. Additionally, I have shared your site in my social networks
Currently it looks like BlogEngine is the top blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?
Currently it sounds like Movable Type is the best blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?
Hi to every body, it’s my first pay a quick visit of this webpage; this blog contains amazing and really good data in support of visitors.
Hey There. I found your blog using msn. This is an extremely well written article. I will be sure to bookmark it and return to read more of your useful info. Thanks for the post. I will certainly comeback.
Howdy! Do you know if they make any plugins to protect against hackers? I’m kinda paranoid about losing everything I’ve worked hard on. Any suggestions?
Hi, this weekend is nice in favor of me, as this time i am reading this enormous educational paragraph here at my home.
Greate post. Keep posting such kind of info on your site. Im really impressed by your site.
Aw, this was a very nice post. Taking the time and actual effort to generate a great article… but what can I say… I hesitate a whole lot and never manage to get nearly anything done.
Greate article. Keep writing such kind of information on your site. Im really impressed by your blog.
Great work! This is the type of info that should be shared around the web. Disgrace on the seek engines for no longer positioning this submit higher! Come on over and consult with my web site . Thanks =)
Right now it appears like Movable Type is the preferred blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Aw, this was an exceptionally nice post. Finding the time and actual effort to create a top notch article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never seem to get anything done.
Does your site have a contact page? I’m having trouble locating it but, I’d like to shoot you an e-mail. I’ve got some suggestions for your blog you might be interested in hearing. Either way, great website and I look forward to seeing it develop over time.
This is really fascinating, You are a very skilled blogger. I’ve joined your feed and sit up for seeking extra of your wonderful post. Also, I’ve shared your website in my social networks
At this time it appears like Movable Type is the best blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
May I just say what a comfort to discover someone that genuinely understands what they are talking about on the internet. You definitely realize how to bring an issue to light and make it important. More people must read this and understand this side of the story. I was surprised that you’re not more popular because you most certainly possess the gift.
Excellent pieces. Keep writing such kind of info on your site. Im really impressed by your blog.
Aw, this was an incredibly nice post. Spending some time and actual effort to make a very good article… but what can I say… I hesitate a whole lot and never manage to get anything done.
Currently it appears like Movable Type is the preferred blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
At this time it seems like BlogEngine is the top blogging platform out there right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Currently it appears like Movable Type is the top blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Hi to every , since I am truly eager of reading this webpage’s post to be updated on a regular basis. It consists of fastidious stuff.
Asking questions are truly nice thing if you are not understanding anything totally, except this piece of writing gives nice understanding yet.
Currently it looks like BlogEngine is the preferred blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Hi there, You have performed a fantastic job. I’ll certainly digg it and individually suggest to my friends. I am confident they will be benefited from this web site.
Very rapidly this website will be famous among all blogging and site-building viewers, due to it’s good articles
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.
Currently it looks like WordPress is the top blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?
Excellent pieces. Keep writing such kind of info on your page. Im really impressed by your site.
Can I just say what a comfort to uncover a person that genuinely understands what they’re talking about on the net. You actually realize how to bring an issue to light and make it important. A lot more people have to read this and understand this side of the story. It’s surprising you are not more popular given that you surely possess the gift.
May I simply just say what a comfort to find someone who actually understands what they are discussing on the net. You definitely know how to bring a problem to light and make it important. More people need to check this out and understand this side of your story. I was surprised that you aren’t more popular since you definitely have the gift.
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.